Ziektes\Tay-Sachs-type-I

Tay-Sachs type I

* Alle gemarkeerde velden zijn verplicht.

Het e-mailadres van uw collega wordt uitsluitend gebruikt om de gevraagde informatie te sturen.

 

Helaas is door een serverfout uw bericht nog niet verzonden. Probeer het over een paar minuten nog eens.

Algemeen


Metabool defect

 

Deficiëntie van bètahexosaminidase (alfaketen)

Andere ziekten met afbraak van sfingolipiden: zure-sfingomyelinasedeficiëntie | Fabry | Farber | Gaucher: type I, type II, type III | GM1-gangliosidose: type I, type II, type III | Tay-Sachs: type II, type III | Sandhoff: type I | Krabbe | metachromatische leukodystrofie: type I, type II, type III

    


Etiologie en pathogenese

Wordt veroorzaakt door een defect in de alfaketen van bètahexosaminidase. Bètahexosaminidase iso-enzym A bevat een alfa- en een bètaketen (bètahexosaminidase iso-enzym B bevat twee bètaketens); bij de ziekte van Tay-Sachs is alleen iso-enzym A aangetast. (Ter vergelijking, bij de ziekte van Sandhoff, die wordt veroorzaakt door een defect in de bètaketen, zijn beide iso-enzymen aangetast.) Enzymdeficiëntie, leidt tot ophoping van GM2-gangliosiden in het centrale zenuwstelsel. De infantiele vorm heeft een volledige deficiëntie van bètahexosaminidaseactiviteit (andere vormen hebben een partiële deficiëntie).
          

Afbeelding sleutelsymptomen
kersrode-maculastippen
Kersrode maculastippen

Credits afbeelding: Kersrode maculastippen ter beschikking gesteld door Jay M. Haynie, OD.

 

Klinische beschrijving

Vroege blindheid, progressieve verstandelijke en motorische achteruitgang, poppengezicht, kersrode maculastippen en vergroot hart. Verlies van slikfunctie is progressief, met verhoogd risico van aspiratie en hierop volgende borst- en longinfecties. Geen betrokkenheid van botten of perifere organen.

Normale ontwikkeling tot een leeftijd van 3-6 maanden.
Ontwikkelingsvertraging, verlies van motorische vaardigheden, epileptische aanvallen en blindheid[3], gevolgd door snelle regressie, begint tegen het eind van het eerste levensjaar.

Overervingspatroon: autosomaal recessief
Incidentie: pan-etnisch, maar een hogere frequentie onder Ashkenazi-joden[3]; 1 op 201.000 levendgeborenen (voor typen I, II, en III samen)[4]
Diagnose: enzymassay
Aandoeningen met vergelijkbare presentaties: ziekte van Gaucher, GM1-gangliosidose, galactosialidose, ziekte van Niemann-Pick type A, ziekte van Sandhoff, andere zeldzame neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Krabbe, de ziekte van Canavan of de ziekte van Alexander[2]
Behandeling: geen ziektespecifieke behandeling beschikbaar
Overige medische zorg: symptoombehandeling

       

Tekenen en symptomen

 
Neurologisch
 
  
  • Progressieve hypotonie en motorische zwakte
  • Slechte hoofdbeheersing
  • Niet kunnen omrollen, kruipen of zitten
  • Een kikkerhouding aannemen
  • Uiteindelijk hypertonisch worden met overdreven reflexen
  • Sociaal/gedrag:
  • Steeds minder oogcontact en focussen
  • Weinig interactie met de omgeving, geeft uiteindelijk geen respons meer op exogene prikkels en bereikt de vegetatieve staat
  • Hyperacusis - aanvankelijk een overdreven schrikreactie op scherpe geluiden, uiteindelijk onoplettend en niet-responsief
  • Epileptische aanvallen - beginnen vaak na het eerste levensjaar en variëren wat betreft type en frequentie
  • Macrocefalie - vaak op een leeftijd van 1,5 tot 2 jaar, veroorzaakt door een reactieve cerebrale gliose
  
 
Oculair
  • Kersrode maculastippen (prominente maculaire fovea centralis)
  • Progressieve visuele onoplettendheid met blindheid op een leeftijd van 1 jaar
  • Terug naar categorieën

 

 

Overige bronnen
www.genetests.org 
www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/taysachs_doc.htm

Literatuurverwijzingen
1. Hauser SL, Longo DL, eds. Harrison’s Principles of Internal Medicine. 14th ed. New York: McGraw-Hill; 1998; p. 2171.
2. Kaback, Michael M, MD. “Hexosaminidase A Deficiency.”
www.genetests.org. Updated 9 January 2004.
3. University of Pittsburgh, Lysosomal Disease Center.
www.pitt.edu/AFShome/g/e/geneorb/public/html/courses/lyso_trials/gm2.html Accessed July 2004.
4. Meikle PJ, Hopwood JJ, Clague AE, Carey WF. Prevalence of Lysosomal Storage Disorders. JAMA. 1999; 281: 249-254